Bij de schrijver op bezoek!

Voor de negende editie van dit initiatief belichten we ‘Autisme als uiting van neurodiversiteit in systeemtherapie: een waardevolle stem?', een artikel van Robin Michiels (kinder- en jeugdpsychiater, systeemtherapeut en doctoraatstudent KULeuven) & Lotte Van Esch (klinisch psycholoog, postdoc-onderzoeker KULeuven en systeemtherapeut i.o.).

In dit artikel illustreren de auteurs hoe de stem van neurodiversiteit kan bijdragen aan een blijvende focus op relaties, dialoog en verbinding in de systeemtherapeutische praktijk. Ze situeren het neurodiversiteitsdenken en verkennen vervolgens aan de hand van praktijkvoorbeelden hoe dit een zinvolle stem kan zijn binnen de systeemtherapie.

Ze staan stil bij hoe neurodiversiteit kan helpen om alternatieve betekenissen te creëren, onmacht te verminderen en verbinding en afstemming binnen gezinnen te versterken. De praktijkvoorbeelden verbinden ze met inzichten uit de systemische literatuur.

De auteurs concluderen dat neurodiversiteit het meest klinisch vruchtbaar is wanneer het zorgvuldig wordt binnengebracht als één stem in de polyfonie: niet als nieuwe waarheid, maar als een uitnodiging tot dialoog die ruimte biedt voor verbreding én verandering.

De interviewer van dienst is Sabine Vermeire, staflid en systeemtheoretisch psychotherapeut bij de Interactie-Academie. Wees welkom!

Seminarie 20/11/2026: Ruimte in therapie - Over andersoortige gesprekken en creatieve acties in de hulpverlening

Wat gebeurt er als we in therapie niet alleen aandacht hebben voor wat we bespreken, maar ook voor waar en hoe we elkaar ontmoeten?

Ruimte lijkt op het eerste gezicht misschien een vanzelfsprekend decor voor therapie. Toch beïnvloedt de ruimte voortdurend hoe we ons voelen, bewegen, gedragen en tot elkaar verhouden. Een gesprekskamer, een gang, een wachtzaal, de natuur of een wandeling: elke plek biedt andere mogelijkheden voor ontmoeting, beweging en verandering.

Tijdens dit seminarie verkennen we hoe we daar als hulpverlener bewuster gebruik van kunnen maken. Hoe kan een andere plek een ander gesprek mogelijk maken? Wat kunnen we ontdekken in de ruimte tussen twee ontmoetingen? En hoe kunnen we bewust ruimte maken voor iets wat nog niet vastligt: het onverwachte, het creatieve of het ongewone?

Maurizio Frisina opent het perspectief op ruimte vanuit de systeemtherapie. Hij laat zien hoe plaatsen, beweging en onze omgeving deel uitmaken van het therapeutische proces en hoe de omgeving zelfs een actieve hulpbron kan worden. Cinthe Lemmens richt onze aandacht op wat zich afspeelt in de tussenruimten: de momenten, plaatsen en ervaringen die gemakkelijk aan onze aandacht ontsnappen, maar juist ruimte kunnen bieden voor verandering en transformatie. Thomas Fondelli gaat vervolgens praktisch aan de slag. Via creatieve werkvormen onderzoekt hij hoe je in therapie ruimte kunt maken voor het onverwachte en hoe je het vanzelfsprekende soms even tussen haakjes kunt zetten.

Zo vormen de drie bijdragen samen één ontdekkingstocht.

Na het seminarie is er tijd voor ontmoeting en dialoog.

Het boek Ruimte in therapie van Maurizio Frisina (Pelckmans, 2026) is bij de prijs inbegrepen.

Verhalen rijgen aan een kralenketting

Tijdens een reis door Borneo raakte Sabine Vermeire gefascineerd door de prachtige kralenkettingen, kralenmaskers en andere voorwerpen die de verschillende Iban bevolking in Sarawak maken. Zij zag hoe kralen of kralencombinaties ervaringen, ingrijpende gebeurtenissen, bepaalde kennis en vaardigheden symboliseren. Een nieuwe wereld ging voor haar open. In diezelfde periode ontmoette zij Sara Portnoy, die een workshop gaf waarbij ze het kralenproject ‘Beads of life’ voorstelde.

Sara werkt in een Londens ziekenhuis met kinderen, jongeren en families die te maken hebben met ingrijpende ziektes. Met het team zocht ze hoe je uitdrukking geeft aan ingrijpende, soms traumatische ervaringen en samen betekenisvolle momenten kan documenteren in kralen en kralenkettingen.

Het werd een hartelijke, inspirerende uitwisseling die tot op heden doorloopt en op 28 mei 2027 uitmondt in een studiedag.

Kinderen, jongeren en ook volwassenen worden aangemoedigd om een veelheid aan verhalen te vertellen in plaats van vastgezet te worden in één verhaal van trauma of verlies en deze rijkdom aan verhalen in kralen onder te brengen.

Wil je graag kennis maken met deze benadering en de werkwijze in de vingers krijgen? Aarzel niet om je aan te melden voor de studiedag 'Beads of Life' - Working with people whose life is dominated by illness or traumatic experiences.